zima biologia


Szkoła Podstawowa: KLASA 5

1. Biologia jako nauka:

  • jak poznajemy biologię i jej dziedziny,
  • budowa organizmów wielokomórkowych,
  • obserwacje mikroskopowe i budowa mikroskopu.

2. Budowa i czynności życiowe organizmów:

  • komórka roślinna i zwierzęca,
  • składniki chemiczne organizmów,
  • pierwiastki i związki chemiczne wchodzące w skład organizmu,
  • organizmy samożywne i cudzożywne,
  • sposoby oddychania organizmów.

3. Wirusy, bakterie, protisty i grzyby:

  • grzyby - budowa i różnorodność grzybów,
  • porosty - budowa i znaczenie,
  • występowanie i środowisko protistów,
  • cechy i budowa wirusów,
  • cechy bakterii,
  • choroby wirusowe i bakteryjne.

4. Tkanki i organy roślinne:

  • przystosowania budowy poszczególnych tkanek roślinnych do pełnienia określonych funkcji,
  • korzeń - funkcje i budowa,
  • pędy - budowa i rodzaje,
  • budowa i funkcje łodygi,
  • liść jako wytwórnia pokarmu.

5. Różnorodność roślin:

  • mchy i paprotniki, środowisko życia i budowa mchów i paprotników,
  • rośliny nagonasienne i okrytonasienne,
  • cechy, budowa i znaczenie roślin nagonasiennych i okrytonasiennych.

Szkoła Podstawowa: KLASA 7

1. Tkanki zwierzęce.
2. Metabolizm i jego kierunki.
3. Układ pokarmowy i jego budowa. Trawienie i wchłanianie. Higiena i choroby układu pokarmowego.
4. Układ krążenia. Krwioobiegi. Budowa serca. Krzepnięcie krwi. Grupy krwi. Naczynia krwionośne. Choroby układu krążenia.
5. Budowa układu limfatycznego i odpornościowego i ich choroby.
6. Budowa układu oddechowego - charakterystyka dróg oddechowych, narządu oddechowego, mechanizm wymiany gazowej, oddychanie komórkowe, higiena i choroby układu oddechowego.

Szkoła Podstawowa: KLASA 8

1. Układ oddechowy:

  • budowa, rola i higiena układu oddechowego,
  • mechanizm wymiany gazowej, transport gazów oddechowych,
  • oddychanie wewnątrzkomórkowe tlenowe - główne etapy i lokalizacja.

2. Układ krążenia.

  • krwioobiegi,
  • budowa serca,
  • krzepnięcie krwi,
  • grupy krwi. Znajomość przetaczania grup krwi,
  • budowa naczyń krwionośnych,
  • choroby układu krążenia.

3. Układ nerwowy:

  • ośrodki nerwowe,
  • centralny i obwodowy układ nerwowy, autonomiczny układ nerwowy i przykłady jego kontroli,
  • łuk odruchowy, pojęcie i rodzaje odruchów,
  • zmysły - budowa i działanie oraz higiena narządów zmysłów.

4. Układ hormonalny:

  • gruczoły dokrewne i ich przegląd,
  • rola i rodzaje hormonów,
  • zasada działania hormonów,
  • antagonistyczne działanie hormonów.

5. Genetyka:

  • budowa DNA i RNA,
  • podziały komórkowe,
  • dziedziczenie cech,
  • mutacje.

6. Ewolucja życia:

  • mechanizmy i prawidłowości ewolucji, w tym mutacje, dobór naturalny i sztuczny, dryf genetyczny, adaptacje,
  • dowody ewolucji,
  • powstanie nowych gatunków, badania Darwina.

Gimnazjum: KLASA 3

1. Populacja, biocenoza, ekosystem:

  • typy oddziaływań międzygatunkowych - interakcje w populacji,
  • terytorializm,
  • krążenie pierwiastków i związków w przyrodzie.

2. Czynniki abiotyczne mające wpływ na organizmy.
3. Sukcesja ekologiczna.
4. Zanieczyszczenia środowiska:

  • źródła i skutki zanieczyszczeń atmosfery, hydrosfery i litosfery; dziura ozonowa, efekt cieplarniany, kwaśne deszcze,
  • odpady i ich segregacja.

5. Zasoby przyrody i ich ochrona.
6. Ochrona środowiska:

  • formy ochrony przyrody - znajomość parków narodowych; pojęcia rezerwatu przyrody, pomnika przyrody, parku krajobrazowego, otuliny, użytek ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne; parki narodowe w Polsce - położenie, rok powstania, symbol, obszar,
  • gospodarowanie odpadami,
  • ochrona środowiska przyrodniczego.