wiosna fizyka


Szkoła podstawowa: KLASA 7

W konkursie mogą pojawić się sporadycznie zagadnienia rozszerzone względem podstawy programowej i uwzględnione w zakresie tematycznym.
1.   Oddziaływania:

  • wielkości fizyczne, jednostki i pomiary;
  • rodzaje i skutki oddziaływań;
  • siła i jej cechy;
  • pomiar siły;
  • niepewność pomiaru;
  • siła wypadkowa i równoważąca;

2.   Właściwości i budowa materii:

  • trzy stany skupienia substancji;
  • budowa materii;
  • atomy i cząsteczki;
  • założenia kinetyczno-cząsteczkowej budowy materii;
  • siły spójności i siły przylegania;
  • menisk i napięcie powierzchniowe;
  • właściwości ciał stałych, cieczy i gazów;
  • kryształy;
  • oddziaływania międzycząsteczkowe;
  • zmiany stanów skupienia;
  • rozszerzalność temperaturowa ciał;
  • masa a ciężar ciała;
  • masa oraz gęstość ciał;

3.   Kinematyka:

  • względność ruchu;
  • elementy ruchu i jego opis;
  • ruch jednostajny prostoliniowy;
  • ruch jednostajnie przyspieszony prostoliniowy;
  • ruch jednostajnie opóźniony prostoliniowy;
  • analiza i wykresy ruchów jednostajnie przyspieszonego, opóźnionego i jednostajnego prostoliniowego;

4.   Dynamika:

  • wyznaczanie siły wypadkowej;
  • dynamiczne skutki oddziaływań;
  • opory ruchu;
  • I, II i III zasada dynamiki Newtona;
  • swobodny spadek ciał;
  • pęd ciała, zasada zachowania pędu;

5.   Praca, moc, energia:

  • praca, moc i ich jednostki;
  • energia mechaniczna (kinetyczna, potencjalna, zasada zachowania energii);
  • maszyny proste;
  • zamiana energii na inne formy;

Szkoła Podstawowa: KLASA 8

W konkursie mogą pojawić się sporadycznie zagadnienia rozszerzone względem podstawy programowej i uwzględnione w zakresie tematycznym.
Zakres tematyczny kl. VII oraz:
1.   Hydrostatyka i aerostatyka:

  • parcie, a ciśnienie;
  • prawo Pascala;
  • ciśnienie hydrostatyczne i atmosferyczne;
  • naczynia połączone;
  • prawo Archimedesa;
  • siła wyporu;
  • pływanie ciał;

2.   Analiza energetyczna procesów cieplnych:

  • energia wewnętrzna ciała i jej zmiana w wyniku pracy;
  • cieplny przepływ energii;
  • I zasada termodynamiki;
  • ciepło właściwe;
  • bilans cieplny;
  • topnienie i krzepnięcie, ciepło topnienia;
  • parowanie i skraplanie, ciepło parowania;

3.   Elektrostatyka:

  • elektryzowanie ciał przez tarcie;
  • pole elektrostatyczne;
  • budowa atomu, jednostka ładunku elektrycznego;
  • przewodniki i izolatory;
  • inne sposoby elektryzowania ciał, zasada zachowania ładunku elektrycznego;

4.   Prąd elektryczny:

  • prąd elektryczny, napięcie elektryczne;
  • natężenie prądu elektrycznego;
  • obwody prądu elektrycznego;
  • przepływ prądu elektrycznego przez ciecze i gazy;
  • chemiczne źródła energii elektrycznej;
  • pomiar natężenia i napięcia;
  • opór elektryczny, prawo Ohma;
  • praca i moc prądu elektrycznego;
  • energia elektryczna i jej zamiany na inne formy energii;
  • łączenie szeregowe i równoległe oporników, I prawo Kirchhoffa;

5.   Magnetyzm:

  • pole magnetyczne;
  • pole magnetyczne prądu elektrycznego;
  • elektromagnes;
  • przewodnik, przez który płynie prąd w polu magnetycznym;
  • siła elektrodynamiczna;
  • zjawisko indukcji elektromagnetycznej;
  • transformatory;

Liceum Ogólnokształcące: KLASA 1 (kontynuacja szkoły podstawowej)

W konkursie mogą pojawić się sporadycznie zagadnienia rozszerzone względem podstawy programowej i uwzględnione w zakresie tematycznym.
1.   Podstawowe wiadomości ze szkoły podstawowej:

  • wielkości skalarne i wektorowe;
  • siła wypadkowa;
  • gęstość ciał;
  • jednostki układu SI;
  • budowa atomu (elektron, proton, neutron, nukleony, kation i anion);
  • ruch jednostajny prostoliniowy;
  • ruch jednostajny przyspieszony;
  • droga w ruchu jednostajnym i jednostajnym przyspieszonym;
  • przemieszczenie a droga;
  • prędkość średnia a prędkość chwilowa;
  • niepewność pomiaru;
  • cyfry znaczące;
  • spadek swobodny ciał;
  • energia potencjalna i energia kinetyczna;
  • tarcie statyczne i kinetyczne;
  • I, II i III zasada dynamiki Newtona;

2.   Kinematyka:

  • tor ruchu i przebyta droga;
  • przemieszczenie a droga;
  • przykłady ruchu jednostajnego;
  • wzór na prędkość średnią;
  • prędkość chwilowa a prędkość średnia;
  • przyspieszenie;
  • przykłady ruchu opóźnionego i przyspieszonego;
  • obliczanie przyspieszenia mając dane prędkości i czasu bądź wykres v(t);
  • analiza wykresów prędkości od czasu;
  • wzór na drogę w ruchu jednostajnie przyspieszonym i opóźnionym;

3.   Dynamika:

  • nazywanie sił w najbliższym otoczeniu;
  • pojęcie wektora siły;
  • środek masy ciała;
  • treść III zasady dynamiki Newtona;
  • wyznaczanie siły wypadkowej;
  • treść I zasady dynamiki Newtona;
  • treść II zasady dynamiki Newtona;
  • obliczanie przyspieszenia ciała znając masę i siłę wypadkową;
  • siła tarcia a opór ośrodka;
  • tarcie statyczne a tarcie kinetyczne;
  • sposoby zwiększania lub zmniejszania siły tarcia bądź oporów ruchu;
  • od czego zależy siła tarcia;
  • rodzaj ruchu ciała spadającego swobodnie (bez oporów ruchu);
  • przyspieszenie grawitacyjne;
  • przykłady ruchu po okręgu;
  • kierunek działania siły wypadkowej po okręgu;
  • definicja prędkości w ruchu po okręgu, okresu i promienia okręgu;
  • obliczanie prędkości ruchu mając dany promień I okres obiegu bądź częstotliwość;
  • zależność siły dośrodkowej od prędkości ciała, jego masy i promienia okręgu;
  • obliczanie wartości siły dośrodkowej;
  • bezwładność ciał;
  • nacisk na podłoże na równi;
  • związek między kątem nachylenia a przyspieszeniem ciała na równi;

4.   Energia i jej przemiany:

  • treść zasady zachowania energii;
  • przykłady przemian energii zachodzących w otoczeniu;
  • praca w ujęciu fizycznym;
  • definicja mocy;
  • obliczanie pracy gdy znane jest przemieszczenie i siła;
  • obliczanie pracy gdy znana jest moc urządzenia i czas pracy;
  • energia kinetyczna i potencjalna grawitacji;
  • zasada zachowania energii mechanicznej;
  • właściwości sprężyste ciał;
  • energia potencjalna sprężystości;
  • zależność siły sprężystości od odkształcenia;

Liceum Ogólnokształcące: KLASA 1 (kontynuacja gimnazjum)

W konkursie mogą pojawić się sporadycznie zagadnienia rozszerzone względem podstawy programowej i uwzględnione w zakresie tematycznym.
1.   Podstawowe wiadomości z gimnazjum:

  • wielkości skalarne i wektorowe;
  • siła wypadkowa;
  • gęstość ciał;
  • jednostki układu SI;
  • budowa atomu (elektron, proton, neutron, nukleony, kation i anion);
  • ruch jednostajny prostoliniowy;
  • ruch jednostajny przyspieszony;
  • droga w ruchu jednostajnym i jednostajnym przyspieszonym;
  • przemieszczenie a droga;
  • prędkość średnia a prędkość chwilowa;
  • niepewność pomiaru;
  • cyfry znaczące;
  • spadek swobodny ciał;
  • energia potencjalna i energia kinetyczna;
  • tarcie statyczne i kinetyczne;
  • I, II i III zasada dynamiki Newtona;

2.   Astronomia i grawitacja:

  • Układ słoneczny (ruch planet po niebie, teoria heliocentryczna, budowa planet);
  • Księżyc (fazy księżyca, zaćmienie Księżyca, zaćmienie Słońca);
  • gwiazdy i galaktyki (zjawisko paralaksy, jednostka astronomiczna, parsek, rok świetlny;
  • ruch krzywoliniowy (ruch po okręgu, okres i częstotliwość ruchu po okręgu, wartość prędkości w ruchu po okręgu, wektor prędkości w ruchu po okręgu);
  • siła dośrodkowa (od czego zależy siła dośrodkowa, wzór na siłę dośrodkową, siły pełniące funkcję siły dośrodkowej);
  • grawitacja (prawo powszechnego ciążenia, od czego zależy siła grawitacji, siła grawitacji jako siła odśrodkowa, I i II prędkość kosmiczna);
  • trzecie Prawo Keplera;
  • ciężar i nieważkość (przeciążenie, niedociążenie, nieważkość);

3.   Fizyka atomowa:

  • efekt fotoelektryczny (światło a przepływ prądu, widmo światła, częstotliwość i długość fali światła, fala elektromagnetyczna, energia fotonu, foton, praca wyjścia, elektronowolt, energia kinetyczna wybijanego elektronu);
  • promieniowanie ciał (zależność temperatury od częstotliwości emitowanych fal, widmo ciągłe i liniowe, rozszczepienie światła białego);
  • atom wodoru (postulaty Bohra, promień orbity, budowa atomu wodoru, izotopy wodoru);
  • widmo wodoru (absorpcja fotonu, emisja fotonu, stan podstawowy, energia elektronu);
  • fala de Broglie'a;
  • dwojaka natura światła;
  • laser (zjawisko emisji wymuszonej);