Olimpiada Olimpus w sesji zimowej z języka polskiego przeznaczona jest dla uczniów klas IV-VIII szkoły podstawowej oraz I-IV liceum ogólnokształcącego i ma zasięg ogólnopolski. Test olimpiady składa się z 30 pytań i podanych do nich 4 odpowiedzi. W testach z sesji zimowej tylko jedna z podanych odpowiedzi może być poprawna.
Olimpiada z języka polskiego sprawdza wiedzę uczniów w zakresie czytania ze zrozumieniem, nauki o języku i literatury. Pozwala również urozmaicić zajęcia lekcyjne oraz stanowi zewnętrzne źródło oceny poziomu wiedzy uczniów.
Testy z języka polskiego dla szkoły średniej obejmują treści nauczania w zakresie podstawowym.
Zgodnie z zasadą kumulatywności wiedzy i umiejętności, na każdym etapie edukacyjnym uwzględniane są treści z poprzednich lat nauki, zgodnie z wymogami podstawy programowej. Oznacza to, że zagadnienia z wcześniejszych lat nauki mogą być ponownie sprawdzane w bieżących testach.
Szkoła Podstawowa: KLASA 4
- Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
- Pytania do tekstu.
- Wiedza o literaturze:
- gatunki literackie: baśń, legenda, opowiadanie
- cechy wiersza: rym, wers, strofa, epitet, ożywienie, uosobienie
- akapit, plan wydarzeń, autor, bohater, czas i miejsce zdarzeń
- wydarzenia, postacie i przedmioty fantastyczne i realistyczne
- pisemne formy wypowiedzi: opowiadanie odtwórcze i twórcze, zaproszenie, ogłoszenie
- gatunki literackie: baśń, legenda, opowiadanie
- Literatura:
- Seweryna Szmaglewska, Czarne stopy (wyd. Książka i Wiedza)
- Seweryna Szmaglewska, Czarne stopy (wyd. Książka i Wiedza)
- Nauka o języku:
- głoska, samogłoska, spółgłoska, litera, sylaba, alfabet, przenoszenie wyrazu do kolejnej linijki
- wypowiedzenia oznajmujące, pytające, rozkazujące
- komunikat, nadawca, odbiorca
- rzeczownik - rodzaj, liczba, przypadek
- przymiotnik - rodzaj (w l. pojedynczej i mnogiej), liczba, przypadek
- czasownik - bezokolicznik (forma osobowa i nieosobowa) wskazać w tekście
- wyraz bliskoznaczny i przeciwstawny
- pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, ch, h
- wielka i mała litera w nazwach własnych i pospolitych
- podstawowe znaki interpunkcyjne
- stosowanie zasad poprawności językowej
- głoska, samogłoska, spółgłoska, litera, sylaba, alfabet, przenoszenie wyrazu do kolejnej linijki
Szkoła Podstawowa: KLASA 5
- Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
- Pytania do tekstu.
- Wiedza o literaturze:
- gatunki literackie: baśń, legenda, opowiadanie, powieść (watek, fabuła), komiks
- cechy wiersza: podmiot liryczny, rym, wers, strofa, epitet, ożywienie, uosobienie, porównanie
- fikcja literacka a realizm (wydarzenia, postacie i przedmioty fantastyczne i realistyczne)
- akapit, plan wydarzeń, autor, narrator, elementy świata przedstawionego
- dialog, monolog
- pisemne formy wypowiedzi: opowiadanie odtwórcze i twórcze, list, opis postaci, zaproszenie, ogłoszenie
- gatunki literackie: baśń, legenda, opowiadanie, powieść (watek, fabuła), komiks
- Literatura:
- Alfred Szklarski, Tomek w krainie kangurów (wyd. Muza)
- Alfred Szklarski, Tomek w krainie kangurów (wyd. Muza)
- Nauka o języku:
- głoska, samogłoska, spółgłoska, litera, sylaba, alfabet, przenoszenie wyrazu do kolejnej linijki
- wypowiedzenia oznajmujące, pytające, rozkazujące
- komunikat, nadawca, odbiorca
- rzeczownik - rodzaj (w l. pojedynczej i mnogiej), liczba, przypadek
- przymiotnik - rodzaj (w l. pojedynczej i mnogiej), liczba, przypadek
- czasownik, bezokolicznik, odmiana przez osoby, liczby, rodzaje i czasy
- przysłówek, spójnik
- orzeczenie, podmiot, zdanie, równoważnik zdania, zdanie pojedyncze a złożone
- wyraz bliskoznaczny i przeciwstawny, zdrobnienia i zgrubienia
- pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, ch, h, wielka i mała litera (nazwy własne i pospolite)
- podstawowe znaki interpunkcyjne, przecinek w zdaniu pojedynczym
- stosowanie zasad poprawności językowej
- głoska, samogłoska, spółgłoska, litera, sylaba, alfabet, przenoszenie wyrazu do kolejnej linijki
Szkoła Podstawowa: KLASA 6
- Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
- Pytania do tekstu.
- Wiedza o literaturze:
- gatunki literackie: baśń, legenda, opowiadanie, komiks, mit, nowela, powieść (fabuła, wątek)
- cechy wiersza: podmiot liryczny, rym, wers, strofa, epitet, ożywienie, uosobienie, porównanie, pytanie retoryczne, dźwiękonaśladownictwo, przenośnia
- fikcja literacka a realizm (wydarzenia, postacie i przedmioty fantastyczne i realistyczne)
- autor, narrator (narracja pierwszoosobowa i trzecioosobowa), świat przedstawiony
- dialog, monolog
- pisemne formy wypowiedzi: opowiadanie odtwórcze i twórcze, list, opis postaci, zaproszenie, ogłoszenie, e-mail, reklama, streszczenie
- Literatura:
- S. C. Lewis, Opowieści z Narnii. Książę Kaspian (wyd. Media Rodzina, tłum. Andrzej Polkowski)
- Nauka o języku:
- głoska, spółgłoska, samogłoska, litera, sylaba, alfabet, przenoszenie wyrazu do kolejnej linijki, głoski miękkie i twarde
- wypowiedzenia oznajmujące, pytające, rozkazujące, wykrzyknikowe
- komunikat, nadawca, odbiorca
- rzeczownik - rodzaj (w l. pojedynczej i mnogiej), liczba, przypadek
- przymiotnik - rodzaj (w l. pojedynczej i mnogiej), liczba, przypadek
- czasownik, bezokolicznik, odmiana przez osoby, liczby, rodzaje i czasy, strona czynna i bierna
- liczebnik - główny, porządkowy, zbiorowy (kiedy stosujemy)
- przyimek, wyrażenie przyimkowe, spójnik, przysłówek
- orzeczenie, podmiot, zdanie, równoważnik zdania, zdanie pojedyncze a złożone, przydawka, dopełnienie, okolicznik
- synonim, homonim, antonim, zdrobnienia i zgrubienia
- pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, ch, h, wielka i mała litera (nazwy własne i pospolite)
- podstawowe znaki przestankowe, interpunkcja zdania pojedynczego
- stosowanie zasad poprawności językowej
- popularne związki frazeologiczne zaczerpnięte z mitologii
Szkoła Podstawowa: KLASA 7
- Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
- Pytania do tekstu.
- Wiedza o literaturze:
- gatunki literackie: baśń a bajka (morał, alegoria, symbol), legenda, opowiadanie, komiks, mit, nowela (punkt kulminacyjny), powieść (historyczna, przygodowa, detektywistyczna, fantasy), przypowieść, komedia (perypetia, komizm)
- rodzaje literackie: budowa utworu dramatycznego
- cechy wiersza: podmiot liryczny, rym (dokładny/niedokładny), rytm, wers, strofa, epitet, ożywienie, uosobienie, porównanie, pytanie retoryczne, dźwiękonaśladownictwo, apostrofa, pytanie retoryczne
- fikcja literacka a realizm (wydarzenia, postacie i przedmioty fantastyczne i realistyczne)
- autor, narrator: narracja pierwszoosobowa i trzecioosobowa), świat przedstawiony
- dialog, monolog, nadawca, odbiorca
- pisemne formy wypowiedzi: opowiadanie odtwórcze i twórcze, list, opis postaci, zaproszenie, ogłoszenie, charakterystyka, sprawozdanie, streszczenie
- Literatura:
- Rafał Kosik, Felix, Net i Nika oraz Pałac snów (wyd. Powergraph)
- Nauka o języku:
- głoska, spółgłoska, samogłoska, litera, sylaba, alfabet, przenoszenie wyrazu do kolejnej linijki, głoski miękkie i twarde, akcent wyrazowy i zdaniowy
- komunikat, nadawca, odbiorca, dialog, monolog
- rzeczownik - rodzaj (w l. pojedynczej i mnogiej), odmiana przez liczby i przypadki
- przymiotnik - odmiana przez liczby, przypadki, rodzaje, stopniowanie
- liczebnik - główny, porządkowy, zbiorowy (kiedy stosujemy)
- zaimek - podział ze względu na część mowy, którą zastępuje
- czasownik - odmiana przez osoby, liczby, rodzaje i czasy, strona czynna i bierna, czasowniki dokonane i niedokonane, formy nieosobowe: bezokolicznik, zakończenia -no, -to, imiesłowy
- przyimek, wyrażenie przyimkowe, spójnik, przysłówek, partykuła, wykrzyknik
- orzeczenie (czasownikowe i imienne), podmiot (gramatyczny, domyślny, logiczny), zdanie, równoważnik zdania, zdanie pojedyncze proste i rozwinięte, zdanie złożone podrzędnie i współrzędnie, przydawka, dopełnienie, okolicznik, wykres zdania pojedynczego i złożonego
- wypowiedzenia oznajmujące, pytające, rozkazujące, wykrzyknikowe
- synonim, homonim, antonim
- pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, ch, h, wielka i mała litera (nazwy własne i pospolite), łączna i rozdzielna pisownia „nie” z różnymi częściami mowy, pisownia ą, ę w zakończeniach wyrazów
- interpunkcja zdania pojedynczego i złożonego
- stosowanie zasad poprawności językowej, język literacki a potoczny
- popularne związki frazeologiczne zaczerpnięte m.in. z mitologii i Biblii, błędy frazeologiczne
Szkoła Podstawowa: KLASA 8
- Czytanie tekstu literackiego lub popularnonaukowego ze zrozumieniem.
- Pytania do tekstu.
- Wiedza o literaturze:
- rodzaje literackie: dramat, liryka, epika
- gatunki: baśń a bajka, legenda, opowiadanie, komiks, mit, nowela, powieść (historyczna, przygodowa, fantasy), przypowieść, dramat, komedia, tragedia, nowela, tren, fraszka, pieśń
- środki stylistyczne: podmiot liryczny, rym (dokładny/ niedokładny, parzysty/krzyżowy/okalający), rytm, wers, strofa, epitet, ożywienie, uosobienie, porównanie, pytanie retoryczne, dźwiękonaśladownictwo, apostrofa, przenośnia, obraz poetycki
- pisemne formy wypowiedzi: opowiadanie odtwórcze i twórcze, list, opis postaci, zaproszenie, ogłoszenie, reklama, sprawozdanie, streszczenie, charakterystyka, rozprawka, przemówienie (perswazja, środki retoryczne)
- Literatura:
- Irena Landau, Uszy do góry! (Wydawnictwo Literatura)
- Nauka o języku:
- głoska, spółgłoska, samogłoska, litera, sylaba, alfabet, przenoszenie wyrazu do kolejnej linijki, głoski miękkie i twarde, akcent wyrazowy i zdaniowy
- komunikat, nadawca, odbiorca, dialog, monolog, mowa zależna i niezależna
- rzeczownik - rodzaj (w l. pojedynczej i mnogiej), odmiana przez liczby i przypadki
- przymiotnik - odmiana przez liczby, przypadki, rodzaje, stopniowanie
- czasownik - odmiana przez osoby, liczby, rodzaje i czasy, strona czynna i bierna, czasowniki dokonane i niedokonane, przechodnie i nieprzechodnie, formy nieosobowe: bezokolicznik, zakończenia -no, -to, imiesłowy
- liczebnik - główny, porządkowy, zbiorowy (kiedy stosujemy)
- zaimek - podział ze względu na część mowy, którą zastępuje
- przyimek (wyrażenie przyimkowe), spójnik, przysłówek (stopniowanie), partykuła, wykrzyknik
- orzeczenie (czasownikowe i imienne), podmiot (gramatyczny, domyślny, logiczny), zdanie, równoważnik zdania, zdanie pojedyncze a złożone, przydawka, dopełnienie, okolicznik, imiesłowowy równoważnik zdania, zdanie złożone podrzędnie i współrzędnie, wypowiedzenia wtrącone - wykresy tych zdań
- wypowiedzenia oznajmujące, pytające, rozkazujące, wykrzyknikowe
- synonim, homonim, antonim, archaizm, neologizm, zgrubienie, zdrobnienie, eufemizm
- pisownia wyrazów z ó, u, rz, ż, ch, h, wielka i mała litera (nazwy własne i pospolite, pisownia nazw świąt i obyczajów, nazw mieszkańców), łączna i rozdzielna pisownia - nie z różnymi częściami mowy,
- interpunkcja zdania pojedynczego i złożonego
- skróty i skrótowce
- rodzaje stylu - naukowy, popularnonaukowy, potoczny
Liceum Ogólnokształcące: KLASA 1
1. Czytanie tekstu literackiego lub nieliterackiego ze zrozumieniem.
2. Epoka i teksty z epoki:
- Biblia:
- zakres szkoły podstawowej,
- Biblia - podział ksiąg, czas powstania,
- motyw genezyjski, motyw vanitas,
- pojęcia: apokalipsa, sacrum, profanum, tora,
- styl biblijny.
- Lektury:
- fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniani, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana.
3. Kształcenie językowe:
- zakres szkoły podstawowej,
- znaki i ich rodzaje,
- elementy komunikacji językowej,
- funkcje języka,
- frazeologizmy biblijne,
- oficjalna i nieoficjalna odmiana języka,
- wiedza z zakresu fleksji, słowotwórstwa, frazeologii i składni,
- podstawowe zasady ortografii i interpunkcji.
Liceum Ogólnokształcące: KLASA 2
1. Czytanie tekstu literackiego lub nieliterackiego ze zrozumieniem.
2. Epoka i teksty z epoki:
- Romantyzm:
- zakres klasy 1 liceum ogólnokształcącego,
- ramy czasowe, charakterystyka,
- główne idee i hasła epoki, gatunki literatury romantycznej,
- Adam Mickiewicz - wiedza ogólna o pisarzu i znajomość kalendarium twórczości.
- Lektury:
- A. Mickiewicz, Dziady, cz. III, ballady: Świtezianka, Lilije
3. Kształcenie językowe:
- zakres klasy 1 liceum ogólnokształcącego,
- znaki i ich rodzaje,
- elementy komunikacji językowej,
- funkcje języka,
- style językowe,
- perswazja i manipulacja,
- wiedza z zakresu fleksji, słowotwórstwa, frazeologii i składni,
- podstawowe zasady ortografii i interpunkcji.
Liceum Ogólnokształcące: KLASA 3
1. Czytanie tekstu literackiego lub nieliterackiego ze zrozumieniem.
2. Epoka i teksty z epoki:
- Młoda Polska:
- zakres klasy 2 liceum ogólnokształcącego,
- ramy czasowe, nazwa epoki, charakterystyka, główne idee i hasła,
- filozofia modernizmu - przedstawiciele i kierunki,
- dekadentyzm,
- impresjonizm i symbolizm w sztuce,
- powieść realistyczna, powieść psychologiczna, powieść polifoniczna.
- Lektury:
- Zbrodnia i kara F. Dostojewskiego
3. Kształcenie językowe:
- zakres klasy 2 liceum ogólnokształcącego,
- znaki i ich rodzaje,
- elementy komunikacji językowej,
- funkcje języka,
- style językowe,
- stylizacje językowe,
- relacje znaczeniowe i formalne między wyrazami (antonimia, synonimia, homonimia, polisemia)
- wiedza z zakresu fleksji, słowotwórstwa, frazeologii i składni,
- podstawowe zasady ortografii i interpunkcji.
Liceum Ogólnokształcące: KLASA 4
1. Czytanie tekstu literackiego lub nieliterackiego ze zrozumieniem.
2. Epoka i teksty z epoki:
- Literatura po 1945:
- zakres klasy 3 liceum ogólnokształcącego,
- powieść parabola,
- postawy wobec zła,
- egzystencjalizm,
- odwrócony konflikt pokoleń,
- totalitaryzm.
- Lektury:
- Dżuma A. Camus, Tango S. Mrożka
3. Kształcenie językowe:
- zakres klasy 3 liceum ogólnokształcącego,
- znaki i ich rodzaje,
- elementy komunikacji językowej,
- funkcje języka,
- style językowe,
- stylizacje językowe,
- komunikacja internetowa,
- język reklamy,
- slang i moda w języku,
- nowomowa.